Bilim insanları, özellikle sızma zeytinyağının beyin sağlığı üzerinde olumlu etkiler yaratabileceğine dikkat çekiyor. Yeni bir araştırma, bu yağın bağırsak mikrobiyotasını yeniden düzenleyerek bilişsel performansı desteklediğini ve beyin fonksiyonlarını güçlendirebildiğini ortaya koyuyor.
Universitat Rovira i Virgili (URV), Pere Virgili Sağlık Araştırma Enstitüsü (IISPV) ve CIBERobn bünyesinde görev yapan araştırmacıların gerçekleştirdiği çalışma, sızma zeytinyağı ile bağırsak mikrobiyotası ve beyin sağlığı arasında dikkate değer bir ilişki bulunduğunu ortaya koyuyor.
Science Daily’de yer alan bilgilere göre, araştırmanın ilk yazarı ve URV Biyokimya ve Biyoteknoloji Bölümü araştırmacısı Jiaqi Ni, bu çalışmanın zeytinyağının bağırsak mikrobiyotası ile bilişsel işlevler arasındaki etkileşimini insanlarda ileriye dönük olarak inceleyen ilk örneklerden biri olduğunu belirtiyor.
İki yıl süren araştırma kapsamında 55-75 yaş aralığındaki 656 yetişkin, PREDIMED-Plus projesi çerçevesinde takip edildi. Bu süreçte katılımcıların beslenme alışkanlıkları (sızma ve rafine zeytinyağı tüketimi dahil), bağırsak mikrobiyotası yapıları ve bilişsel performanslarındaki değişimler karşılaştırmalı olarak analiz edildi.
Elde edilen sonuçlar, tüketilen zeytinyağı türüne göre belirgin farklılıklar bulunduğunu gösteriyor. Sızma zeytinyağını düzenli tüketen bireylerde bilişsel performansta iyileşme gözlenirken, bağırsak mikrobiyotasında daha yüksek çeşitlilik tespit edildi. Bu durumun genellikle daha sağlıklı bir bağırsak ve metabolik yapı ile ilişkilendirildiği biliniyor. Buna karşılık rafine zeytinyağı tüketen grupta zamanla mikrobiyota çeşitliliğinin azaldığı görüldü.
Araştırmada ayrıca “Adlercreutzia” olarak bilinen belirli bir bakteri grubunun bu etkilerle bağlantılı olabileceği ortaya kondu. Söz konusu bakterinin varlığının, sızma zeytinyağı tüketimi ile bilişsel işlevlerin korunması arasındaki ilişkiyi destekleyen bir gösterge olabileceği değerlendiriliyor. Bulgular, zeytinyağının beyin üzerindeki etkisinin, bağırsak mikrobiyotasını dönüştürme süreciyle bağlantılı olabileceğine işaret ediyor.
Sızma Zeytinyağının Farkı Ne?
Sızma ve rafine zeytinyağı arasındaki temel ayrımın üretim yöntemlerinden kaynaklandığı görülüyor. Sızma zeytinyağı, doğal yapısını büyük ölçüde koruyan mekanik işlemlerle elde edilirken, rafine zeytinyağı ise safsızlıkların giderilmesi amacıyla endüstriyel süreçlerden geçiriliyor.
Bu işlemler ürünün raf ömrünü uzatıp tat standardını korusa da, antioksidanlar, polifenoller, vitaminler ve diğer biyoaktif bileşenlerin önemli ölçüde azalmasına neden oluyor. Jiaqi Ni, tüm zeytinyağı türlerinin bilişsel işlevler açısından aynı etkiyi göstermediğini vurgulayarak sızma zeytinyağının bu noktadaki önemine dikkat çekiyor.
Beyin Sağlığında Yağ Kalitesinin Önemi
Bu bulgular, beslenme biçiminin bağırsak mikrobiyotası üzerindeki etkisi aracılığıyla hem kalp-damar hem de bilişsel sağlıkta belirleyici bir rol oynayabildiğine dair artan kanıtları güçlendiriyor. Çalışmanın baş araştırmacısı Jordi Salas-Salvadó, tüketilen yağın yalnızca miktarının değil niteliğinin de önem taşıdığını vurgulayarak, sızma zeytinyağının kalp sağlığını desteklemenin yanı sıra yaşlanma sürecinde beyin fonksiyonlarının korunmasına katkı sağlayabileceğini dile getiriyor.
Araştırmada ayrıca belirli bir mikrobiyal yapının tanımlanmasının, bilişsel işlevleri korumaya yönelik beslenme temelli yeni yaklaşımların geliştirilmesi açısından önemli bir adım olabileceği ortaya konuyor.
Yaşlı Nüfus İçin Kolay Uygulanabilir Diyet Değişikliği
Çalışmanın eş direktörleri Nancy Babio ve Stephanie Nishi, elde edilen bulguların özellikle yaşlanan nüfus açısından önemli sonuçlar ortaya koyduğunu vurguluyor.
“Bilişsel gerileme ve demans vakalarının giderek arttığı günümüzde, sonuçlarımız beslenme kalitesinin artırılmasının ne kadar kritik olduğunu gösteriyor. Bu kapsamda rafine yağlar yerine sızma zeytinyağının tercih edilmesi, beyin sağlığını korumaya yönelik basit, etkili ve erişilebilir bir yaklaşım sunabilir.”
Haberin Girilen Tarihi ve Saati: 19/04/2026 16:35