Kan-beyin bariyeri gibi aşılması zor biyolojik engelleri geçebilen mikroskobik parçacıkların, tedavisi güç hastalıkları doğrudan hedefleme potansiyeli taşıdığı belirtiliyor
Bilim insanları, domuz sperminden elde edilen bileşenlerle geliştirilen göz damlalarının, retinadaki tümör büyümesini durdurabildiğini ve görme yetisini koruyabildiğini ortaya koydu. Fareler üzerinde gerçekleştirilen çalışma, Science Advances dergisinde yayımlandı.
Nature’da yer alan habere göre araştırmacılar, bu yöntemin özellikle çocuklarda görülen retina kanseri (retinoblastom) tedavisinde kullanılabileceğini belirtiyor. Mevcut tedavi yöntemleri arasında göze enjeksiyon, kemoterapi ve lazer uygulamaları yer alırken, bu yaklaşımlar sağlıklı göz dokularına da zarar verebiliyor.
Çin’deki Shenyang Eczacılık Üniversitesi’nden Yu Zhang ve ekibi, gözün arka kısmını koruyan biyolojik bariyeri aşarak ilacı doğrudan tümör bölgesine ulaştırabilecek, daha az yan etki riski taşıyan bir yöntem geliştirmeyi hedefledi.
Geliştirilen göz damlaları, hücrelerin salgıladığı “eksozom” adı verilen mikroskobik parçacıkları içeriyor. Bu parçacıklar, kanser hücrelerini hedef alan molekülleri taşıyacak şekilde tasarlandı. Deneylerde damlanın uygulandığı farelerde tümör büyümesinin durduğu ve görme fonksiyonunun korunduğu tespit edildi.
Yeni yöntem Alzheimer tedavisinde de umut olabilir
Araştırma, söz konusu eksozomların retina bariyerini aşabildiğini de ortaya koydu. Bu bulgu, yöntemin Alzheimer gibi hastalıkların tedavisinde kritik rol oynayan ve geçilmesi zor olan kan-beyin bariyeri gibi diğer biyolojik engellerin aşılmasında da kullanılabileceğine işaret ediyor.
Bilim insanları, eksozomları domuz sperminden elde etmeyi tercih etti; çünkü bu yapıların doğal olarak hücreler arası bariyerleri geçebilme yeteneği bulunuyor. Çalışmada bu eksozomlara, kanser hücrelerini hedef alıp yok edebilen özel bir “nanozim” sistemi yüklendi. Ayrıca, yalnızca tümör hücrelerine yönelmelerini sağlamak amacıyla folik asit molekülleriyle desteklendi.
30 gün içinde etkisini gösteriyor
Retina tümörü bulunan fareler üzerinde yürütülen deneylerde, 30 günün sonunda tümörlerin büyümesinin kontrol altında kaldığı ve görme yetisinin korunduğu tespit edildi. Buna karşın, eksozom içermeyen benzer içerikli damlaların herhangi bir etki göstermediği ve tümörlerin büyümeye devam ettiği gözlemlendi.
Göz damlaları, güvenlik açısından tavşanlar üzerinde de denendi. Araştırmacılar, 30 günlük uygulama sürecinde ciddi bir yan etkiyle karşılaşılmadığını, ancak kornea yüzeyinde hafif düzeyde tahriş oluşabildiğini belirtti.
Haberin Girilen Tarihi ve Saati: 01/04/2026 17:20