Makina Mühendisi Remzi Çelik, şehirlerdeki yoğun yapılaşma ve bitki örtüsünün azalmasıyla ortaya çıkan Kentsel Isı Adası (KİA) etkisinin, kent içi sıcaklık parametrelerini kırsal alanlara kıyasla 1 ila 12°C düzeyinde artırdığını belirtti. Kentsel mikroklimadaki bu değişimin halk sağlığı, sektörel enerji tüketimi ve genel yaşam kalitesi üzerinde doğrudan etkiler meydana getirdiğini ifade eden Çelik; aşırı sıcaklık dalgalanmalarının kardiyovasküler sistem, tansiyon ve solunum mekanizmaları üzerinde baskı oluşturduğunu, bu durumun özellikle hassas yaş grupları için yakından takip edilmesi gereken bir halk sağlığı unsuru olduğunu kaydetti.
Kentsel Isı Adası etkisinin küresel iklim dinamikleri, atmosferik ısı kubbeleri ve mevsimsel sıcaklık dalgalarıyla doğrudan bağlantılı olduğunu vurgulayan Çelik, bu olgunun büyük oranda insan faaliyetleri ve makro planlama modelleriyle şekillendiğini (antroposen etki) aktardı. Altyapısal yapılaşma yoğunluğu, yüzey malzemelerinin termal enerji tutma kapasitesi, rüzgâr koridorlarının kesilmesi ve soğutma odaklı endüstriyel klima ünitelerinin dış ortama saldığı termal emisyonlar, kent merkezlerindeki sıcaklık birikimini artıran temel faktörler arasında sıralandı.
Termal Birikimi Tetikleyen Faktörler ve Ekosistem Etkileri
Kentsel alanlarda sıcaklık endekslerinin yükselmesine neden olan fiziki ve operasyonel süreçler şu şekilde detaylandırıldı:
- Endüstriyel ve Ticari Emisyonlar: Büyük ölçekli ticari binaların, alışveriş merkezlerinin ve hastane altyapılarının soğutma sistemlerinden, ticari dondurucu ünitelerinden ve gıda işletmelerinin pişirme gruplarından atmosfere salınan sıcak hava akımları, çevre mahallelerdeki termal yükü artırıyor.
- Yüzey Sıcaklığı ve Canlı Habitatı: Kent içindeki yapay zeminlerin yaz aylarında yüksek derecelere ulaşması, kentsel ekosistemdeki diğer canlıların yaşam koşullarını zorlaştırarak su ve mikroklimatik koruma alanlarına olan ihtiyacı artırıyor. Tarihsel verilere bakıldığında, 2003 yılında Avrupa genelinde yaşanan yoğun mevsimsel sıcaklık dalgalarının, uygun kentsel soğutma sistemlerinin bulunmadığı alanlarda yüksek oranda halk sağlığı olumsuzluklarına yol açtığı biliniyor.
Kentsel Isı Adası Etkisini Azaltmaya Yönelik Stratejik Öneriler
Termal çevre kalitesinin artırılması ve sürdürülebilir bir kentsel dönüşüm için teknik çözüm önerileri şu başlıklar altında toplandı:
- Veri Takibi ve Stratejik Planlama: Uydu verileri ve lokal istasyonlar aracılığıyla kentsel yüzey sıcaklık haritalarının çıkarılması ve bu veriler ışığında acil durum eylem planlarının hazırlanması.
- Malzeme Mühendisliği ve Albedo Etkisi: Yatay ve dikey yüzeylerde güneş ışığını geri yansıtma ölçüsü olan “albedo” değeri yüksek, açık renkli ve geçirimli malzemelerin tercih edilmesi; asfalt ve beton yoğunluğunun azaltılarak yeşil çatı uygulamalarının yaygınlaştırılması.
- Mimari ve Coğrafi Optimizasyon: Yüksek katlı bitişik yapı modellemesinden kaçınılarak doğal rüzgâr koridorlarının korunması, ticari faaliyetlerin tek bir merkezde yoğunlaştırılmaması ve kent içi açık su yüzeyleri ile park alanlarının bütçesinin artırılması.
Kadıköy’de Çevre Temalı Koordinasyon
Dünya Çevre Günü etkinlikleri kapsamında, Kadıköy Belediyesi tarafından 6-7 Haziran 2026 tarihlerinde Kadıköy Selamiçeşme Özgürlük Parkı’nda “2026 Kadıköy Çevre Festivali” düzenlenecek. Bu yılki ana teması “Döngüsel Ekonomi” ve “Sıfır Atık” olarak belirlenen organizasyonun açılış gününde, Makina Mühendisi Remzi Çelik “Kentsel Isı Adasının, Sağlık ve Enerji ile Olan İlişkisi” başlıklı bilimsel sunumuyla yerel yönetim ve kamu paydaşlarıyla bir araya gelecek.
Haberin girildiği tarih ve saat 04/06/206 21:06