İZMİR – İzmir Körfezi’nde son dönemde gözlemlenen değişimler, bilim dünyasında endişeyle takip ediliyor. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Deniz Biyolojisi Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ebru Yeşim Özkan, körfezin artık sadece kirlenen bir ortam değil, kirleticileri hapseden “jeolojik bir tuzak” niteliği kazandığını vurguladı.

Birikim Kapasitesi Kritik Eşiği Aştı

Körfezin tarihsel sürecini değerlendiren Prof. Dr. Özkan, 1980’li yıllardaki düşük oksijen ve koku sorunuyla bilinen “Ölü Körfez” döneminden sonra, altyapı iyileştirmeleriyle bir toparlanma süreci yaşandığını belirtti. Ancak gelinen noktada, deniz tabanındaki sediment (çökel) yapısının bozulduğuna dikkat çeken Özkan, şu ifadeleri kullandı:

“İç körfez, hidrodinamik açıdan yarı kapalı bir sistem. Yoğun yerleşim ve endüstriyel faaliyetler nedeniyle sürekli bir girdi yüküne maruz kalıyor. 2008 yılındaki veriler sedimentin doğal bir arıtma sistemi gibi çalıştığını gösterirken, 2018 ve sonrasındaki bulgular bu yapının bozulduğunu ve biriken kirli materyalin deniz suyuna geri verildiğini kanıtlıyor.”

“Sistem Artık Kirleticileri Taşımıyor, Tutuyor”

Yapılan araştırmalar, 2004-2016 yılları arasında körfezde sistemik bir rejim değişikliği yaşandığını ortaya koyuyor. Prof. Dr. Özkan’a göre; iç körfez artık dinamik bir taşınım sistemi olmaktan çıkıp, ince taneli sedimanların ve atıkların hapsolduğu dev bir depoya dönüştü. Bu durumun kalıcı bir hal alması, körfezi giderek daha durgun ve çökelim odaklı bir “kapan” haline getiriyor.

Balık Ölümleri ve Çözüm Arayışı

Son dönemde yaşanan ekolojik olumsuzlukların temelinde su derinliğinin azalması ve sediment-su etkileşiminin artması yatıyor. Sedimentin doğal arıtma işlevini yitirmesiyle oluşan oksijensiz ortam, canlı yaşamını doğrudan tehdit ediyor. Prof. Dr. Özkan, çözüm için şu noktalara değindi:

  • Sediment Yönetimi: Sadece suyun temizlenmesi yeterli değil; tabanda biriken bozuk yapının bilimsel yöntemlerle bertaraf edilmesi gerekiyor.
  • Doğru Müdahale: Çıkarılan materyalin başka bir denizel ortama aktarılması, oradaki habitatı da bozabilir. Bu nedenle ciddi bir fizibilite çalışması şart.
  • Uzun Vadeli Strateji: Körfezin eski sağlığına kavuşması, mevcut yükün yönetilmesi ve yeni girdi kontrolüyle 15-20 yıllık bir süreci kapsayabilir.

Acil Eylem Vurgusu

İzmir Körfezi’nin kendi kendini temizleme kapasitesini geri kazanması için ekosistem temelli bir yönetim stratejisinin zorunlu olduğunu belirten uzmanlar, sürecin ertelenemez bir boyuta ulaştığının altını çiziyor. Mevcut fiziksel gerçeklerin kabul edilerek profesyonel bir müdahale planının devreye alınması, bölgedeki biyolojik geleceğin korunması adına tek çıkış yolu olarak görülüyor.

https://www.evrensel.net/haber/5978573/izmir-korfezi-artik-bir-tuzak-kirlilik-dipte-birikiyor

Haberin girildiği tarih ve saat 07/04/2026 16:21