2 Nisan Dünya Otizm Farkındalık Günü kapsamında uzmanlar dikkat çeken veriler paylaştı. 1970’lerde 10 binde bir görülen otizmin günümüzde her 33 çocuktan birinde görüldüğü belirtilirken, erken tanının kritik öneme sahip olduğu vurgulandı. Ayrıca erkek çocuklarda otizm riskinin kızlara göre yaklaşık 5 kat daha yüksek olduğu ifade edildi.
2 Nisan Dünya Otizm Farkındalık Günü dolayısıyla açıklamalarda bulunan Diyarbakır Memorial Hastanesi Çocuk ve Ergen Psikiyatri Uzmanı İbrahim Zeyrek, otizmin son yıllarda görülme sıklığı artan nörogelişimsel bir bozukluk olduğuna dikkat çekti.
Otizm oranlarında yükseliş sürüyor
Uzman Zeyrek, 1970’li yıllarda 10 binde bir görülen otizmin günümüzde her 33 çocuktan birinde gözlemlendiğini ifade etti. 2000’li yıllara kıyasla yaklaşık yüzde 400 oranında artış yaşandığını belirten Zeyrek, erkek çocuklarda otizmin kızlara göre 3 ila 5 kat daha sık görüldüğünü dile getirdi.
Otizmde belirtiler ve tanı süreci
Zeyrek, otizmin temel belirtilerini şu şekilde aktardı:
Konuşmada gecikme
Sosyal etkileşimde yetersizlik
İsme tepki vermeme ve göz teması kuramama
İşaret edilen noktaya yönelmeme ve iletişim eksikliği
Tekrarlayıcı davranışlar ve duyusal farklılıklar
Tanının DSM-5 kriterlerine göre konulduğunu belirten Zeyrek, A kriterinin sosyal iletişimdeki yetersizlikleri, B kriterinin ise sınırlı ilgi alanları ile tekrarlayıcı davranışları kapsadığını ifade etti. Küçük yaş grubunda bu belirtilerin her zaman belirgin olmayabileceğini vurguladı.
Erken teşhis hayati önem taşıyor
Zeyrek, otizmin çoğu zaman 2-3 yaş aralığında fark edildiğini belirterek erken tanı ve eğitimin kritik rolüne dikkat çekti. Özellikle 0-6 yaş döneminin beyin gelişimi açısından en hassas süreç olduğunu vurgulayan Zeyrek, bu dönemde kullanılmayan nöron bağlantılarının zamanla kaybolabildiğini, bu nedenle erken müdahalenin büyük önem taşıdığını dile getirdi.
Risk oluşturan faktörler
Otizmin ortaya çıkışında genetik ve çevresel etkenlerin birlikte rol oynadığı, yani epigenetik süreçlerin belirleyici olduğu ifade ediliyor. Ayrıca ileri baba yaşı da önemli risk faktörleri arasında yer alıyor. Günümüzde evlilik ve çocuk sahibi olma yaşının yükselmesiyle birlikte bu riskin daha fazla gündeme geldiği belirtiliyor.
Otizmde farkındalık giderek artıyor
2 Nisan Dünya Otizm Farkındalık Günü gibi etkinlikler sayesinde ailelerin bilinç düzeyi artarken, otizmin erken tanı ve uygun destekle yönetilebileceğine yönelik farkındalık da güçleniyor.
Haberin Girilen Tarihi ve Saati: 02/04/2026 20:26