ROMA – İtalya Anayasa Mahkemesi, 1861 yılındaki kuruluşundan bu yana uygulanan ve dünya genelindeki milyonlarca İtalyan kökenliyi yakından ilgilendiren “soy bağıyla vatandaşlık” (ius sanguinis) geleneğini kısıtlayan yeni yasayı onayladı. 2025 tarihli yeni düzenlemeyle birlikte, vatandaşlık hakkı yalnızca ebeveyni veya büyükanne/büyükbabası İtalya doğumlu olanlarla sınırlandırıldı.
Anayasa Mahkemesinden Hükümete Tam Destek
İtalya hükümeti tarafından geçtiğimiz yıl mart ayında acil kararname ile yürürlüğe alınan yasa, anayasaya aykırılık iddiasıyla mahkemeye taşınmıştı. Ancak Anayasa Mahkemesi, Torino Mahkemesi’nin itirazlarını reddederek hükümetin kısıtlama kararını yerinde buldu. Kararın gerekçeli metninin önümüzdeki haftalarda açıklanması beklenirken, hukukçular bu müdahaleyi “sert ve geri dönülemez” olarak nitelendiriyor.
Yeni Yasada Öne Çıkan Kısıtlamalar
Yeni düzenleme, İtalyan diasporasının “atalarının ülkesine dönme” hayaline ağır bir darbe indiriyor:
- Kuşak Sınırı: Vatandaşlık aktarımı artık sınırsız nesil boyunca devam edemeyecek; sadece birinci ve ikinci derece akrabalar (ebeveyn ve büyükanne/büyükbaba) baz alınacak.
- Çifte Vatandaşlık Engeli: Vatandaşlık aktaracak kişinin, çocuğun doğumu veya kendi ölümü anında sadece İtalyan vatandaşı olması şartı getirildi. Bu durum, başka ülke vatandaşlığına geçmiş olan diasporanın çocuklarına vatandaşlık vermesini fiilen imkansız kılıyor.
- Kadın Soyu Davaları: 1948 öncesi doğumlarda kadınlar üzerinden açılan ve emsal teşkil eden vatandaşlık davalarının önü büyük ölçüde kapatıldı.
Tarihi Göç Mirası Tehlikede
İtalya, 1861-1918 yılları arasında ekonomik zorluklar nedeniyle yaklaşık 16 milyon vatandaşını göç vermişti. Eski yasalar, bu kişilerin kültürel kimliklerini korumalarını sağlıyordu. 2020 Tokyo Olimpiyatları’nda İtalya kadrosunun %12’sinin yurt dışı doğumlu olması ve Arjantin Devlet Başkanı Javier Milei’nin de bu yolla vatandaşlık alması, sistemin ne kadar geniş bir etki alanına sahip olduğunu gösteriyordu.
Demografik Kriz ve Çelişkiler
Karar, İtalya’nın ciddi bir nüfus krizi yaşadığı döneme denk gelmesi bakımından tartışma yaratıyor:
- Rekor Göç: Sadece 2024 yılında 155 binden fazla İtalyan ülkeyi terk etti.
- Nüfus Kaybı: Sicilya gibi bölgeler, nüfus kaybını durdurmak için “1 Euro’ya ev” gibi projelerle diaspora İtalyanlarını geri çağırmaya çalışıyordu.
Uzmanlar, yeni yasanın bu tür geri dönüş projelerini ve iş gücü ihtiyacını karşılama çabalarını sekteye uğratabileceği uyarısında bulunuyor.
Haberin girildiği tarih ve saat 14/03/2026 14:26