Türkiye bir yandan kuraklık bir yandan sel felaketleriyle boğuşurken, Göcek’te deniz çayırlarını koruyacak yeni bir dönem başlıyor. Öte yandan Japonya’da annesi tarafından terk edilen yavru makak Punch’ın hikayesi, yaban hayatındaki annelik içgüdüsünü yeniden tartışmaya açıyor.

1. “Suyu Yönetemiyoruz: Kuraklık ve Sel Kıskacındayız”

Türkiye genelinde Antalya’dan Çanakkale’ye, İzmir’den Yozgat’a kadar uzanan sel ve taşkın haberleri, iklim krizinin acı yüzünü bir kez daha gösterdi. Süleyman Demirel Üniversitesi Su Enstitüsü kurucu üyesi Dr. Erol Kesici, yaşanan çelişkiyi “suyu yönetememe” sorunu olarak tanımlıyor.

“Sünger Kentler Şart” Dr. Kesici, tarımsal sulamada suyun %80’inin israf edildiğine ve yeraltı sularının bilinçsizce tüketildiğine dikkat çekerek şu uyarıları yaptı:

  • Altyapı Yetersizliği: Su yataklarının betonlaşması ve yapılaşmaya açılması felaketleri tetikliyor.
  • Çözüm Sünger Kentler: Yağmur suyunu filtreleyen, parklar ve yeşil çatılarla suyu hapseden kentsel tasarımlar hayata geçirilmeli.
  • Döngü Bozuluyor: Artan sıcaklık su döngüsünü bozarak ani ve şiddetli yağışlara yol açıyor; göllerimiz kururken şehirlerimiz su altında kalıyor.

2. Göcek Koyu’na Dijital Koruma: ‘DERİA’ Sistemi Devrede

Türkiye Çevre Ajansı (TÜÇA), Fethiye-Göcek Özel Çevre Koruma Bölgesi’nde deniz ekosistemini korumak için DERİA (Mapa-Şamandıra Yönetim Sistemi) projesini başlattı.

Deniz Çayırları Nefes Alacak Kontrolsüz demirlemeyi engellemeyi amaçlayan sistemin detayları şöyle:

  • Sınırlı Konaklama: Tekneler bir koyda en fazla 3 gün, bölge genelinde ise toplam 11 gün kalabilecek.
  • Mobil Takip: İnternet sitesi ve uygulama üzerinden yönetilecek sistemle, tüm sezon boyunca kımıldamadan duran teknelerin deniz tabanına verdiği zarar durdurulacak.
  • Pilot Bölgeler: Uygulama ilk etapta Göcek ve Dalaman koylarında geçerli olacak.

3. Yavru Makak Punch’ın “Pelüş” Annesi

Japonya’daki Ichikawa Hayvanat Bahçesi’nde yaşayan yavru makak Punch’ın annesi tarafından reddedilmesi dünyada büyük yankı uyandırdı. Akranları annelerine sarılarak kas koordinasyonu geliştirirken, Punch bu süreci bakıcılarının verdiği turuncu bir orangutan pelüşüyle atlatmaya çalışıyor.

Annelik Sadece Hormon Değil WWF-Türkiye Biyoçeşitlilik Kıdemli Danışmanı Ahmet Emre Kütükçü, primatlarda nadir görülen bu durumu şöyle açıklıyor:

“Annelik davranışı sadece hormonal değildir; sosyal ilişkiler ve deneyimle şekillenir. Punch’ın annesi gibi genç ve deneyimsiz bireyler, kendilerini yetersiz hissettiklerinde veya stres faktörleri arttığında yavrularını reddedebilirler.”

Kütükçü, primatlar gibi sosyal türlerde yavru sahibi olmanın aslında bir “statü göstergesi” olduğunu, ancak esaret altındaki koşulların bu doğal süreci bazen bozabildiğini ifade etti.

https://www.hurriyet.com.tr/kelebek/hurriyet-pazar/seller-denizler-ve-punch-43118723

Haberin girildiği tarih ve saat 01/03/2026 20:51