University of Oxford araştırmacıları tarafından yürütülen ve yaklaşık 1,8 milyon kişinin verisini kapsayan geniş ölçekli çalışma, diyet örüntülerinin farklı kanser türleri üzerindeki etkisini bu boyutta sayısallaştıran ilk araştırmalardan biri olarak dikkat çekiyor.

Elde edilen bulgular, saygın bilimsel yayınlardan British Journal of Cancer’da yayımlandı.

Sonuçlara göre vejetaryenler;

  • pankreas kanserinde yüzde 21,
  • böbrek kanserinde yüzde 28,
  • multipl miyelomda yüzde 31,
  • prostat kanserinde yüzde 12,
  • meme kanserinde yüzde 9 daha düşük risk taşıyor.

İşlenmiş et tüketiminin azaltılması koruyucu rol oynayabilir.

Uzmanlar: Riskin Kaynağı Et Tüketimi Olabilir

Araştırmanın yazarlarından epidemiyolog Tim Key’e göre gözlemlenen risk farkı yalnızca vejetaryen bireylerin daha sağlıklı yaşam tarzına sahip olmasıyla açıklanamayabilir. Bulgular, özellikle salam, sosis ve jambon gibi işlenmiş etlerin kanser riskini artıran biyolojik mekanizmalarla bağlantılı olabileceğine işaret ediyor.

Etin yüksek sıcaklıkta pişirilmesi sırasında oluşan bazı kimyasal bileşiklerin ve işlenmiş ürünlerde kullanılan nitratların hücre DNA’sında hasara yol açabileceği belirtiliyor. Nitekim World Health Organization daha önce işlenmiş eti “kanserojen” olarak sınıflandırmıştı.

Her Kanser Türü İçin Aynı Sonuç Geçerli Değil

Çalışma, tablonun tamamen tek yönlü olmadığını da ortaya koyuyor. Vejetaryen bireylerde en yaygın özofagus (yemek borusu) kanseri türünün riskinin yaklaşık iki kat arttığı belirlendi. Vegan grupta ise bağırsak kanseri riskinin et tüketenlere kıyasla daha yüksek olduğu gözlemlendi.

Araştırmacılar bu farklılığı, hayvansal ürünlerde daha yüksek oranda bulunan özellikle kalsiyum ve B12 vitamini gibi besin öğelerinin yetersiz alımıyla ilişkilendiriyor. Önceki çalışmalar, kalsiyumun bağırsak kanseri riskini azaltıcı etkisi olabileceğini göstermişti.

Veriler 20 Yıllık İzleme Dayanıyor

Çalışma, ağırlıklı olarak Birleşik Krallık ve ABD’de yaşayan katılımcıların yaklaşık 20 yıla yayılan takip verilerini kapsıyor. Katılımcılar beslenme alışkanlıklarına göre gruplandırılırken, analizlerde obezite ve alkol tüketimi gibi diğer risk faktörleri de dikkate alındı.

Toplam 1,64 milyon et tüketen katılımcının ortalama günlük et tüketiminin yaklaşık 50 gram olduğu belirlendi. Bu miktar, yaklaşık bir sosis ya da iki dilim jambona karşılık geliyor.

Uzmanlara Göre Bu Veriler Ne Söylüyor?

Araştırma ekibi, liften zengin bitkisel gıdaların artırılmasının ve özellikle işlenmiş et tüketiminin sınırlandırılmasının bazı kanser türlerinde riski azaltabileceğine dikkat çekiyor. Bununla birlikte elde edilen veriler, her kanser türü için aynı yönde bir etkinin söz konusu olmadığını ortaya koyuyor.

Dolayısıyla çalışma, “vejetaryen beslenme kanseri engeller” şeklinde tek cümlelik bir çıkarımı desteklemiyor. Ortaya çıkan tablo daha karmaşık: Beslenme alışkanlıkları, kanser türüne göre değişen etkiler gösterebiliyor. Uzmanlara göre asıl belirleyici olan, yalnızca belirli bir gıdayı hayatından çıkarmak değil; dengeli, çeşitli ve besin öğeleri açısından yeterli bir beslenme düzeni oluşturmak.

https://gazeteoksijen.com/saglik/vejetaryenler-bazi-kanser-turlerinde-daha-dusuk-risk-tasiyor-267179

Haberin Girilen Tarihi ve Saati: 27/02/2026 15:03